Mat i fortid og framtid

Den kulturelle skulesekken

Museet_2018_web_Foto_Anne_Marte_Foer-21.jpg

Heildagsopplegg for 6. og 7. trinn

Potetgraving, skjering, binding og maling av korn, kvikakesteiking, lompebaking, urter og nyttevekstar i urtehagen. På Valdres Folkemuseum.

Samanhengen mellom natur, levesett og kosthald er hovudtemaet for programmet «Mat i fortid og framtid». Garden Kvie er eit godt utgangspunkt for å lære meir om gamle mattradisjonar. I «Mat i fortid og framtid» gjer vi ei tidsreise 100 år tilbake i tid. Her er hus, reiskap, åker og eng om lag som i 1919. Elevane blir delt inn i grupper som rullerer mellom seks ulike postar.

Måltida i gamledagar

Måltida var styrd av rytmen av ein arbeidsdag. Fyrste måltidet vart kalla ferebisk. Dette var kaffi, lams eller brødskive med smør, sirup, brim og stundom syltetøy. Bisk var det andre måltidet om dagen. Dette kunne vera vassvelling, mjølkevelling, havrevelling eller graut med brim eller surost. Flatbrød, potet og spekekjøt høyrde alltid med. Tredje måltidet om dagen var dugurd (kring kl. 12.00). Dette var vassgraut med surmjølk eller søtmjølk. Mellommåltidet etter dugurd kunne vera kaffi og lams. Ved 16.00-tida var det non. Om sumaren var dette helst spekemat, kokt eller steikt flesk, kurv, søll og kokt potet. I regnvêr og på kalde dagar var det vanleg med matgjerd (suppe av salt kjøt, erter, kål og gryn). Til kvelds (20.00) åt ein gjerne vassgraut med surmjølk eller surbrim, nykokte potetar med sur mjølk eller smør.       

Program

Aktivitetar på seks postar, 30 minutt på kvar post. Bisk klokka 11.15–12.00. Då får elevane servert vassvelling, havresuppe med brunost, smør eller sukker, kokte potetar, forskjellige ostar, flatbrød, surmjølk og søtmjølk. Programmet i 2020 er slik:

  • Potetgraving på Kvie
  • Skjering og binding av korn på Kvie
  • Kornmaling på stølen 
  • Kvikakesteiking i hovudbygningen på Kvie
  • Lompebaking i Dalestogo
  • Om urter og nyttevekstar i urtehagen på Kvie

«Mat i fortid og framtid» blir arrangert desse dagane i 2020

  • Tysdag 8. september klokka 09.30-14.00​
  • Onsdag 9. september klokka 09.30-14.00
  • Torsdag 10. september klokka 09.30-14.00

Fakta

  • Lengde: Heildagsopplegg. I tillegg kjem reise og matpause
  • Klassetrinn: 6. og 7. klasse. Maks 30 elevar per gruppe
  • Utstyr og klede: Museumsfolket stiller i tidsriktige klede. Vi oppmodar elevar om å gjere det same
  • Før og etter: Påmeldte skuleklasser får tilsendt undervisingsheftet «Mat i fortid og framtid»
  • Pris: Kroner 100 per elev (inklusiv mat)
  • Påmeldingsfrist: Fredag 28. august

Til læraren

Alle grupper som deltek i undervisingstilbodet, skal ha med seg ein vaksen, og det er læraren som har ansvaret for gruppa. Ved museet ønsker vi å gi dei unge gode opplevingar. Erfaringa vår er at dei som er godt førebudd, dei lærer mest. Snakk med borna før de kjem; kva er eit museum, korleis oppfører ein seg og kva skal skje under besøket? Meld frå i god tid om de har særskilde behov. Vi gler oss til å sjå dykk!

Påmelding/spørsmål

  • 1/1